quiz Rómhánach

Cliceáil le méadú!

Cé hiad na fir seo agus cén fáth a bhfuil an caipín aisteach (a chuireann propeller beanie i gcuimhne domsa) orthu?

“Tandragee Idol”

Tá an íomhá seo, ar a dtugtar an Tandragee Idol, le feiceáil anois in Ardeaglais Phádraig in Ard Mhacha. Tháinig sé ón sráidbhaile Tóin re Gaoith sa chontae sin, ach níl sé soiléir cá raibh sé suite roimhe sin.

Deir an scoláire Beilgeach Claude Sterckx sa leabhar Mythologie du monde celte (2009) gur íomhá den dia-rí Nuadu Airgetlám / Nuadha Airgeadlámh, agus a lámh gearrtha, nó a lámh nua airgid, ina láimh eile. Tá trácht air seo in Cath Maige Tuired (sa litriú an-ait a fhaightear sa lámhscríbhinn sin):

Boí dano Núadae oga uothras, 7 dobreth láim n-argait foair lioa Dien Cécht go lúth cecha lámha indte.

Ansin bhí Nuadha á leigheas, agus cuireadh lámh airgid air le Dian Céacht, lámh ina raibh lúth gach láimhe eile.

Is míniú nua é seo, go bhfios dom, agus is maith liom é. Cheannaigh mé an leabhar seo toisc go raibh meas agam ar Sterckx riamh.

ealaín nua-aimseartha

cliceáil

Seo cárta poist a cheannaigh mé ag an Centre Pompidou i bPáras. Tig leat tic a chur sa bhosca is mian leat:

Séard atá in ealaín an lae inniu ná:

▢ rith ábhalmhór a dhéanamh le léim bhídeach, ach doshéanta, a bhaint amach

▢ do nideog féin a aimsiú agus ansin a bheith ag tafann chomh luath is a thagann duine ar bith id ghaobhair

▢ snámh chomhuaineach a dhéanamh id aonar

“Leabhar Beag na nDathanna”

Cén fáth a mbíonn craiceann Robert Mugabe chomh lonrach seo i gcónaí? Is minic a chuir mé an cheist seo orm féin. Tá an freagra agam anois, a bhuí leis an leabhar beag seo a cheannaigh mé le léamh ar an eitleán.

“En Afrique, où il est important d’avoir la peau brillante et luisante (soit naturellement, soit artificiellement), la peau mate et sèche des Européens est vue comme maladive.”

“San Afraic, mar a bhfuil sé tábhachtach craiceann lonrach dealraitheach a bheith agat (go nádúrtha nó go saorga), creidtear go bhfuil craiceann tirim neamhlonrach na nEorpach easlán.”

Tá an sliocht seo thuas as an gcaibidil ar le blanc, an dath bán. Seo sliocht eile as an gcaibidil chéanna atá bainteach leis an nGaeilge:

“Ils [nos ancêtres] distinguaient même le blanc mat du blanc brillant: en latin, albus (le blanc mat, qui donne en français « albâtre » et « albumine ») et candidus (le brillant, qui a donné « candidat », celui qui met une robe blanche éclantante pour se présenter au suffrage des électeurs).”

“Rinne ár sinsir idirdhealú ar bhán neamhlonrach agus bán lonrach: sa Laidin, albus (an bán neamhlonrach, a thugann dúinn ‘albâtre’ [albastar] agus ‘albumine’ [albaimin] sa Fhraincis) agus candidatus (an bán lonrach, a thug dúinn ‘candidat’ [iarrthóir], an duine a chuireann an fhallaing [.i. toga] bhán lonrach air féin len é féin a chur os comhar na dtoghthóirí).”

Séard atá i gceist, ar ndóigh, ná an difríocht idir “bán” agus “geal” sa Ghaeilge!

franglais

Ghearr mé an cartún seo as an nuachtán Le Monde dhá lá ó shin:

Gluais:

Le citoyen attend un candidat normal.

Tá na saoránaigh ag feitheamh le hiarrthóir nach bhfuil as an ngnáth.

pile moi

mise

Ça va faire un malheur.

Éireoidh go geal leat.

Má thaitníonn na piongainí leat, tig leat iad a leanúint anseo.

leagan amach úrnua

Seo dhá ghriangraf de leabhar a cheannaigh mé i bPáras cúpla lá ó shin san ollsiopa leabhar FNAC. 11€ a bhí air. Ní fhaca an tsraith teilifíse Dexter riamh, ach bhí mé ag smaoineamh gur cheart dom triail a bhaint as ceann de na leabhair a chuir tús léi. Aistriúchán Fraincise den chéad úrscéal, Darkly Dreaming Dexter, is ea é seo. Chuir leagan amach an leabhair ionadh agus áthas orm. Ní raibh rogha ann. Bhí orm é a cheannach!

Agus seo é an físeán a chuir an foilsitheoir suas ar YouTube. Mínítear an leagan amach nua seo sna téarmaí céanna a úsáidtear chun cur síos a dhéanamh ar gadget leictreonach ar nós iPad nó Kindle.

Voici comme on l'ouvre.

Là, vous pouvez lancer la lecture,

sauter un chapitre,

ou même revenir en arrière,

mettre en pause.

Si vous voulez zoomer, il y a une application pour ça.

Si vous voulez repartager avec un ami, il y a aussi une application pour ça.

En effet, il y a une application pour presque tout, et partout.

ciotrón

Chuir mé aithne ar thoradh nua an mhí seo caite sa Chorsaic, an ciotrón (Citrus medica). Nua domsa, ba cheart dom a rá. Is toradh an-ársa é an ciotrón . Rugadh in oirdheisceart na hÁise é i bhfad bhfad ó shin. Tháinig sé go dtí an domhan meánmhuireach roimh éirí na Róimhe. Seanathair na líomóide, an oráiste agus na torthaí citris eile atá ann. Murab ionann agus iad, áfach, is é an craiceann (atá tiubh agus cumhra), a úsáidtear, ní an croí (atá gann agus tirim).

Bhlais mé den chéad uair é mar uachtar reoite nuair a cheannaigh mé une boule de glace cédrat. Blasta! Ansin cheannaigh mé an próca seo thuas (nár oscail mé fós). Is nós liom subha suimiúla a cheannach i dtíortha eile. An dá cheann eile a cheannaigh mé sa Chorsaic ná confiture de châtaigne (saghas crème de marrons) agus confiture d'airelles des bois (Vaccinium de shaghas éigin).